Thứ Hai, 30 tháng 4, 2012

Giamilia - Chương 1

Chingiz Aitmatov 
Chương 1 
Thế là giờ đây tôi lại đứng trước bức tranh nhỏ ấy, bức tranh lồng trong tấm khung giản dị. Sáng mai tôi có việc phải về bản, và tôi chăm chú ngắm nhìn bức tranh hồi lâu, dường như nó có thể nói với tôi một lời chúc mừng tốt lành tiễn chân tôi lên đường. 
Bức tranh này chưa bao giờ tôi gửi đi triển lãm. Hơn nữa, mỗi khi có bà con ở bản lên chơi, tôi tìm cách giấu biệt nó đi. 
Chẳng phải bức vẽ có điều gì đáng cho tôi xấu hổ, mà chỉ vì nó hoàn toàn không phải là một mẫu mực nghệ thuật. Nó giản dị như mảnh đất vẽ trên đó.

Chủ Nhật, 29 tháng 4, 2012

Bảy đô một đêm

Nguyễn Khải
Đêm đầu tiên 
 Nhà văn Nguyễn Khải
Anh rút từ trong túi du lịch ra cái màn và hai cái chăn len, một để trải thay chiếu, một để đắp. Thoảng một mùi nắng thoáng trong trụ sở đóng kín. 
Vừa loay hoay tìm cách mắc màn anh vừa cố nhớ xem lần cuối cùng anh phải tự chuẩn bị chỗ ngủ cho mình là hôm nào. 
Nhưng anh không nhớ. 
Còn từ đêm nay, anh sẽ phải tự lo chỗ ngủ, lo cho những giấc ngủ không bình thường của mình. Không bình thường vì... 

Thứ Bảy, 28 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương kết)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương kết
Bức thư thứ nhì 

Cô là một người thông minh; cô đã nhận rõ được mối nguy. Phản ứng tự nhiên của cô là làm cho hai người sống không yên được với cô. Cô có thể theo dõi chồng hoặc mướn người theo dõi. Chính người kia cũng có chồng và chắc ông chồng chẳng nghi ngờ gì cả. Còn gì dễ dàng hơn là báo cho ông chồng biết để ông ta tự coi chừng vợ. Nhưng ngồi một mình, rầu rĩ, vơ vẩn, cô đã suy nghĩ.

"Ừ, mình có quyền ghen và làm cho đời sống của họ điêu đứng. Nhưng như vậy có lợi gì cho mình không? Anh ấy sẽ oán mình như hồi hôm, cho mình là một thứ chướng ngại, là hạng kì đà, chưa biết chừng là hạng ác phụ nữa. Từ trước đến nay, dù sao đời anh ấy cũng liên kết với đời mình do nhiều kỉ niệm, do nhiều thói quen mà có lẽ cũng do một tình âu yếm chân thật nữa. Anh ấy cảm thấy có lỗi với mình và anh đau khổ vì đã làm mình đau khổ; mà cái phần ái tình anh ấy toan lấy của mình để san sẽ cho người kia, anh ấy có tỏ vẻ ân cần, vồn vã để bù lại."

Thứ Sáu, 27 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 24)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 24
Người đàn bà kia

Mới đầu, tuy chưa thấy người đàn bà kia mà cô cũng đã đoán được có cô ta ở đâu đó rồi. Đôi khi, dưới một bãi cỏ, có một dòng nước ngầm. Cô đi dạo mát trên bãi, thấy cỏ chỗ này dày hơn, cao hơn, đất chỉ hơi xốp thôi nhưng đặt chân lên đã hơi lún. Mới chỉ thấy những dấu hiệu như vậy nhưng không còn ngờ gì nữa: dưới đó có dòng nước. Hoặc đôi lần, trước khi đau, chưa có một triệu chứng gì rõ ràng cả; cỏ vẫn sống bình thường; nhưng một cảm giác váng vất khó chịu, một nỗi rầu rĩ vô cớ bảo trước cho cô rằng có một nguy cơ bí mật nào đó. Cô tự hỏi: Mình làm sao thế này? Không thấy khoẻ khoắn trong người.

Thứ Năm, 26 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 23)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 23
Sùng bái trong hôn nhân 

Thưa cô, hôm nay là một trong số những ngày chủ nhật trống rỗng nó làm cho tôi rất đỗi sung sướng. Dưới cửa sổ, các cây dẻ đương nẩy lộc và cây nẩy lộc sớm nhất - cây mà đầu xuân nào cũng báo hiệu sự hồi sinh - đã đầy những búp xanh dịu. Từng cặp vợ chồng đi sau chiếc xe con nít, đủng đỉnh dạo mát ngày chủ nhật. Điện thoại im bặt. Và tôi biết rằng sẽ được hưởng mười hai giờ yên ổn và tĩnh mịch. Thú tuyệt.

Tôi mở cuốn sách, quyết tâm thưởng thức nó vì tôi đã được làm quen với tác giả, một bà đẹp đẽ, dịu dàng và u sầu. Tư tưởng của bà ta rất tế nhị. Tôi biết rằng bà đã sống với chồng trong một cảnh cô liêu mênh mông hoàn toàn. Cho nên tôi không ngạc nhiên rằng cuốn sách mỏng của bà mang nhan đề: Tiếng dội của Yên Lặng. Quả thực là sự yên lặng như một bức tường vô hình, làm dội lại những tư tưởng thầm kín của ta.

Thứ Tư, 25 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 22)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 22
Sự xung khắc trong hôn nhân 

Bức thư thứ nhì
Chắc cô đã đoán được, những bất hoà nghiêm trọng nhất giữa vợ chồng là những bất hoà do nhục cảm bất đồng gây ra. Tôi lấy thí dụ một người đàn ông có nhiều nhục dục, coi ái tình thể chất là rất quan trọng trong đời. Ông ta cưới một thiếu nữ mà ông ta hoàn toàn không biết quan niệm ra sao về điểm đó. Mà làm sao ông ta có thể biết được kia chứ! Chính thiếu nữ đó, còn là gái tân, cũng không tự biết mình kia mà. Thế rồi, hoặc do lỗi người chồng vụng về không biết cách làm cho cô ta xúc động, hoặc do bản chất lãnh đạm với thú vui nhục dục, cô ta không ưa cái mà chồng cô cho là nỗi vui nhất trong đời. Nếu cô ta khéo léo lại khoẻ mạnh thì mỗi tối miễn cưỡng chiều chồng một lần để chồng sung sướng. Có nhiều cặp rất đoàn kết, vui vẻ nhờ sự thoả hiệp đó. Nhưng nếu chính người chồng lãnh đạm với nhục dục thì thật là vô phương. Cả trong hai trường hợp, rất có thể rằng người nào bị thất vọng sẽ mong kiếm được ở ngoài gia đình cái vui mà mình không được hưởng trong cuộc hôn nhân không xứng đôi phải lứa đó. Xung khắc đó vào hàng nghiêm trọng nhất đấy.

Thứ Ba, 24 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 21)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 21
Sự xung khắc trong hôn nhân 

Xung khắc nhau là tính tình, khí chất trái hẳn nhau, không thể hoà thuận với nhau được, cũng không thể sống chung với nhau được. Khi nào sự trái ngược nhau đó không có cách cứu vãn được thì mới thực sự là xung khắc; nếu không thì người ta dùng một tiếng khác. Có những trường hợp mà hồi mới cưới, hai vợ chồng khó sống chứ không phải là không thể sống quen với nhau được. Như vậy đôi khi là tại không yêu nhau. Một người đàn ông và một người đàn bà cưới nhau vì nghĩa hay vì lợi chứ không phải vì tình; cả hai đều có thói quen sống một mình, làm chủ hành động của mình; bây giờ đột nhiên phải để ý tới những thị dục, ý muốn của người kia thì lấy làm khó chịu. Nếu họ yêu nhau thì sẽ dễ hi sinh cho nhau và sẽ tập được những thói quen mới. Nếu họ không yêu nhau thì buổi đầu, sự chống đối sẽ mạnh hơn. Nhưng nếu đời sống chung gây sự thèm khát, hoặc nếu sự minh triết có tác động làm dịu sự bất hoà, thì rồi sẽ êm, không sao. Nhưng sau vài tháng, có khi vài năm, thời gian không thay đổi được gì cả, sự trái nhau về tính tình không giảm được vì đã thâm căn cố đế, thì lúc đó sự xung khắc hoá ra hoàn toàn.

Thứ Hai, 23 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 20)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 20
Bắt đầu xế bóng 

Chúng ta tiến trên đường đời, và ngày tháng cũng trôi theo, cho tới khi chúng ta thấy trước mặt một đường phân cách ánh sáng và bóng tối nó báo cho ta rằng cái miền của tuổi xuân đã ở lại phía sau ta rồi. Conrad, tác giả câu đó, đặt con đường phân cách ấy vào cái quãng tứ tuần; Emile Henriot, trong một tiểu thuyết có giá trị: Cái gì rồi cũng sắp hết, cho con đường đó ở gần cái tuổi ngũ tuần, và theo tôi, ông có lí. Nhân vật chính của ông tả "cái cảm giác đau đớn khi thấy rằng mình xuống dốc, rằng cái gì cũng là hư vô, rằng mình cứ tiến lần tới cái chết, không sao chống lại được"...

Thứ Sáu, 20 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 19)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 19
Cái phút của số phận 

Cô bạn không quen biết, đời ta không phải là hoàn toàn quyết định từ hồi nhỏ mới sanh, hoặc ngay từ hồi vạn cổ do một quyền năng bí mật và vô hình nào đó đâu. Nó được quyết định một phần, dĩ nhiên. Nếu có sanh ra mà xấu xí thì đời cô sẽ khác hẳn, và cái nhan sắc diễm lệ của cô hiện nay do sự kết hợp của các nhiễm thể (chromosome) của song thân mà ý chí của cô không làm sao thay đổi được. Nhưng phải nhận rằng ngày nay một nhà giải phẫu sửa nhan sắc có thể đổi nét mặt, rằng sự duyên dáng và thông minh làm cho nét mặt đẹp ra, và sự thanh tĩnh của tâm hồn hiện lên trên nét mặt. Ai đã nói đấy nhỉ, rằng từ tứ tuần trở đi người đàn ông nào cũng chịu trách nhiệm về nét mặt của mình? Nhưng khả năng sửa đổi lại số phận của mình, trước hết ở trong cách ta phản ứng với biến cố.

Thứ Năm, 19 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 18)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 18
Tiểu thuyết 

Cô hỏi tôi một tiểu thuyết thành hình ra sao. Thưa cô, nếu tôi biết được thì không khi nào tôi viết. Đó không phải là lời nói đùa giỡn. Tôi muốn bảo rằng tiểu thuyết gia nào có ý thức quá rõ rệt về kĩ thuật của mình thì là có tội lớn.

Có những tiểu thuyết chế tác ra. Một nhà văn nọ muốn chống đỡ một luận đề mà viết một tiểu thuyết. Nhân vật nọ tượng trưng cho cái Ác (bọn "gian" trong các kịch truyền kì, quân "đê tiện" trong tiểu thuyết hiện sinh); một nhân vật khác là hiện thân của Đạo đức, Tự do, Tín ngưỡng hoặc Cách mạng (vì bản chất các nhân vật chính thay đổi tuỳ thời). Tới cuối truyện, cái Thiện muốn ra sao thì cũng thắng cuộc, mà tiểu thuyết gia thì thua cuộc.

Thứ Tư, 18 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 17)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 17
Bọn độc thân 

Hồi trước tôi quen một vị bộ trưởng già thích lặp đi lặp lại rằng một người hoạt động không nên có vợ. Ông ta bảo tôi: "Ông coi đấy. Tại sao trong cái đời hoạt động khó khăn của tôi mà tôi vẫn giữ được bình tĩnh, thanh thản? Tại buổi tối, sau các cuộc chiến đấu trong ngày, tôi có thể mở một cuốn sách mà quên hết mọi sự; tại tôi không bị một người vợ có tham vọng, ghen tuông, luôn luôn ở bên cạnh nhắc nhở tôi rằng các bạn đồng sự của tôi thành công hơn tôi, hoặc mách tôi rằng trong các phòng khách, các người đàn bà khác nói xấu tôi ra sao... Sung sướng thay con người cô độc."

Thứ Ba, 17 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 16)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 16
Nguyễn Hiến Lê dịch 

"Mình cho rằng chính ông ta đấy ư?"
'Anh chắc chắn là ông ta."
"Không ra vẻ một tác giả...'
"Có vẻ một người lo lắng... Ông ấy kiếm mình đấy... Kính chào Tiên sinh.'
"À, chào ông... Ông Bernard phải không?'
"Thưa vâng...Và đây nhà tôi... Nhà tôi không tin rằng chính là Tiên sinh chứ... Tiên sinh có vẻ già hơn trong hình... Thưa đi đường, Tiên sinh có mệt lắm không ạ?"

Thứ Hai, 16 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 15)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 15
Cái đinh vàng 

Bây giờ cô mới hồi âm cho tôi! Không xưng danh, dĩ nhiên, và cô bạn không quen biết, đối với tôi, vẫn còn là không quen biết. Nhưng ít nhất tôi được biết tuồng chữ của cô và tôi thích nó. Tôi thích những chữ thẳng sáng sủa, nở nang đó. Tuồng chữ của bậc chính nhân.

Và của người đàn bà chân chính? Có thể? Cái đó còn phải xét kĩ đã, vì trong cuộc tiếp xúc này, cô hỏi tôi một câu kì cục. Cô viết:

Chủ Nhật, 15 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 14)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 14
Nổi cơn 

Thưa cô, cô có nổi cơn với thầy nhà hoặc với các bạn bè không? Nếu không thì tôi sẽ ngạc nhiên lắm, mặc dầu cô có vẻ nữ thần Minerve (1). Đối với phụ nữ. nổi cơn là một lợi khí đấy. Nhờ nổi cơn mà chỉ trong một lúc xúc dộng cuồng nhiệt họ được cái mà nếu đòi hỏi một cách biết điều thì cả tháng cả năm cũng không chắc đã được. Nhưng họ vẫn phải biết tùy từng hạng người.

Thứ Bảy, 14 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 13)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 13
Biết lợi dụng những cái lố lăng 

Cô bạn không quen biết của tâm tình tôi, cô đã nhận thấy rằng tật xấu cũng có thể, như đức tốt, làm cho người khác yêu mình được chứ? Đôi khi còn dễ dàng hơn đức tốt nữa? Là vì đức tốt của cô nâng cô lên, tức thì là hạ người kia xuống; còn tật xấu của cô, cho người đó cái cơ hội mỉm cười về cô và nâng người đó lên, trong con mắt họ. Người ta tha thứ cho một người đàn bà cái tật nói vớ vẩn; người ta không tha thứ cho họ cái đức khôn ngoan, có lí. Byron bỏ vợ mà ông gọi là "Bà Công chúa hình Bình hành", vì bà ta quá sáng suốt, khôn ngoan. Người Hi Lạp thời cổ ghét Aristote (thế kỉ thứ VI trước T.L) vì ông này luôn luôn được gọi là Người công minh.

Thứ Sáu, 13 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 12)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 127
Phép tắc của trò chơi 

Không biết thỉnh thoảng cô có nghe cuộc đàm thoại thứ bảy trên đài phát thanh không. Đó là cuộc đàm thoại giữa Armand Salacrou, Roland Manuel, André Chamson, Claude Mauriae và tôi. Chúng tôi nói về đủ chuyện: kịch, sách đã đọc, tranh, hoà nhạc và nói cả về mình. Tóm lại, đích thực là một cuộc đàm thoại hoàn toàn ứng khẩu, y như cuộc đàm thoại giữa năm người bạn chung quanh một bàn cà phê. Riêng tôi, tôi thấy thú lắm và tuần nào cũng hớn hở lại họp với các bạn chung quanh máy vi âm.

Thứ Tư, 11 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 11)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 11
Cảm tính sắc bén của trẻ 

Người lớn thường sống bên cạnh thế giới của trẻ mà không tìm cách khám phá nó. Mà trẻ thì lại nhận xét thế giới của cha mẹ, ráng tìm hiểu, phê phán; những câu ta vô ý thốt trước mặt chúng, chúng nghe được, hiểu theo óc của chúng rồi do đó tạo một hình ảnh về vũ trụ mà sau này tới tuổi thanh xuân chúng vẫn còn giữ mãi. Một người đàn bà nói trước mặt một đứa con tám tuổi: "Tôi là một tình nhân hơn là một người mẹ." Bà ta có lẽ đã vô tình gây cho con một vết thương lòng suốt đời không lành được.

Thứ Ba, 10 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 10)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 10
Nên phân biệt các bất hạnh lớn và nhỏ 

Một người đàn bà mà tôi rất mến hôm qua xé chiếc áo dài nhung của mình. Một bi kịch não lòng diễn ra cả buổi tối. Trước hết bà ta không hiểu tại sao lại toạc ngang một đường dài như vậy. Ừ thì cho rằng chiếc váy chật quá và khi bước đi... Nhưng dù sao thì số phận cũng chua xót quá! Đó là chiếc áo đẹp nhất của bà, chiếc áo cuối cùng mà bà dám nhờ một tiệm danh tiếng cắt cho. Tai nạn đó vô phương cứu vãn.

Thứ Hai, 9 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 9)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 9
Ái tình và hôn nhân ở Pháp 

Muốn hiểu rõ thái độ của đàn ông và đàn bà Pháp đối với hôn nhân và ái tình, trước hết phải nhớ lịch sử tình cảm ở Pháp những thời đã qua. Trong lịch sử đó có hai trào lưu.

Trào lưu thứ nhất là một trào lưu rất mạnh có tính cách tình cảm. Ngay từ hồi Trung cổ, ở Pháp đã phát sinh thứ luyến ái phong nhã. Giới thượng lưu Pháp thời đó đều có những nét này: trọng người đàn bà, muốn làm đẹp họ hoặc bằng những bài ca, bài thơ (như bọn troubadour) (1) hoặc bằng những hành động cao đẹp. Không có một nền văn chương nào mà coi trọng luyến ái và tình dục như vậy.

Chủ Nhật, 8 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 8)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 8
Bọn đàn ông 

Hôm nọ, đọc báo Mỹ tôi thấy một bài chắc cô thích. Tác giả là một bà người Mỹ viết cho chị em bạn gái. Bà ta bảo:

"Chị phàn nàn rằng không kiếm được chồng ư? Chị không có cái nhan sắc chinh phục mà hỡi ơi, Hollywood đã làm cho bọn đàn ông quen mắt rồi ư? Chị sống cô liêu và ít có cơ hội giao thiệp với đời ư? Tóm lại, chị không được biết nhiều đàn ông và những chàng có thể được chị chấm thì lại không chú ý tới chị ư?

Thứ Bảy, 7 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 7)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 7
Nói chuyện với một thiếu nữ 

Cô ta bảo:
"Chinh phục một người đàn ông... Nhưng đàn bà làm sao chinh phục được. Đàn bà thụ dộng mà. Đợi lời tán tụng... hay chửi rủa mà. Quyền phát khởi đâu thuộc về họ."

Tôi đáp:
"Đó là cô xét bề ngoài, chứ không phải sự thực. Bernard Shaw đã viết từ lâu rằng đàn bà đợi lời tán tụng của đàn ông cũng như con nhện đợi con ruồi."

Thứ Sáu, 6 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 6)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 6
 Theo mốt

Rạp Hài kịch Pháp (1), hên cho tôi thật. Tôi đã gặp lại cô ở đây. Cô ở trong đám mỹ nhân như một bồn hoa trang hoàng cho ban công thứ nhất: cô bận một chiếc áo dài màu xanh lá cây và trắng hợp với cô lắm. Tôi nhận thấy cô theo sát mốt. Cô đừng nghĩ rằng tôi trách cô đấy. Trái lại, Tôn sư của tôi, cụ Alain, vừa là một đại triết gia vừa là một thi sĩ, đã khen mốt, bảo: "Qui tắc đầu tiên của y phục là làm cho người bận được vững lòng."

Thứ Năm, 5 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 5)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 5
 Một bà biết nhiều quá

"Ủa, bác sĩ ngồi cạnh tôi ư?"
"Thưa bà vâng, tôi là một trong hai người ngồi cạnh bà."
"May quá, bác sĩ, đã lâu lắm tôi không được yên ổn nói chuyện với bác sĩ."
"Thưa bà, tôi cũng lấy làm sung sướng lắm."
"Tôi có cả ngàn điều muốn nhờ bác sĩ chỉ bảo cho...Bác sĩ không lấy làm phiền chứ?"
"Nói cho thực, thưa bà..."
"Trước hết, tôi mất ngủ...bác sĩ còn nhớ chứng mất ngủ của tôi chứ? Ủa cái gì vậy nè? Bác sĩ ăn canh đấy ư?"

Thứ Tư, 4 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 4)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 4
 Có lúc cần phải õng ẹo

Một nhân vật trong kịch "Anh thợ cạo tỉnh Séville" bảo: "Ông khinh sự vu oan là ông không hiểu gì về nó." Tôi thường muốn bảo một người đàn bà quá ngây thơ, thực thà về ái tình: "Thưa bà, bà khinh sự õng ẹo là bà không hiểu gì về nó." Sự õng ẹo vẫn còn là một khí giới có sức mạnh lạ lùng và đáng sợ. Nó là cái trò hiến dâng rồi lại từ chối, làm bộ cho rồi lại lấy lại, mà Marivaux đã khéo nhận xét. Hậu quả của cái trò đó thật không ngờ.

Thứ Ba, 3 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 3)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 3
 Tình cảm nay cũng như xưa


Tôi đã trở lại hí viện; lần này, buồn thay, không có cô. Tôi tiếc cho tôi mà cũng cho cô nữa. Tôi muốn la: "Giỏi quá, Roussin, hài kịch như vậy là hay!" Đặc biệt có một xen làm cho khán giả thích thú. Một thanh niên làm cho cô thư kí của cha chàng mang bầu. Chàng ta chẳng có địa vị gì cả, mà cô nọ giỏi giang, kiếm tiền dễ dàng. Chàng xin cưới, cô ta từ chối. Thế là mâu thuẫn chàng rên rỉ: "Tội nghiệp thằng nhỏ của tôi, bị cô đó quyến rũ rồi bỏ rơi...Cô ta làm tổn hại danh dự của nó mà không chịu bồi thường!"

Thứ Hai, 2 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (chương 2)

André Maurois
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
Chương 2
Giới hạn của tình âu yếm

VALERY có tài nói về ái tình, cũng như về mọi cái khác; và ông thích dùng ngôn ngữ toán học để bàn về luyến ái, cho rằng sự tương phản giữa sự tinh xác của ngôn ngữ đó với sự mông lung của tình cảm gợi một sự lỗi nhịp rất kích thích; ông có lí. Tôi rất thích một công thức của ông mà ông đặt tên là định lý VALERY: "Số lượng âu yếm có thể biểu lộ và cảm thấy trong một ngày là một số lượng có hạn."

Nói cách khác, không một người nào có thể âu yếm tha thiết suốt ngày, đừng nói chi là suốt tuần, suốt năm. Lâu quá thì cái gì cũng chán, ngay như được yêu riết rồi cũng chán. Bày tỏ chân lí đó là điều có ích, vì nhiều người trẻ và cả già nữa cơ hồ như không nhận thấy vậy. Có những người đàn bà say mê, phỉ nguyện trong những lúc cuồng nhiệt đầu tiên của ái tình; thích được người yêu khen từ sáng đến tối rằng mình đẹp, lanh lợi, yêu ai, nói chuyện với ai thì người đó sướng tuyệt trần; và họ cũng khen lại rằng người yêu của họ hùng dũng nhất, thông minh nhất, không có tình nhân nào, đồng bạn nào dễ thương hơn. Cái đó thú vô cùng. Nhưng phương tiện của ngôn ngữ không phải là vô cùng. Văn sĩ Anh Stevenson bảo: "Mới đầu câu chuyện của tình nhân với nhau dễ dàng lắm... Tôi là tôi, anh là anh, còn mọi người khác không đáng kể."


Chủ Nhật, 1 tháng 4, 2012

Thư gửi người đàn bà không quen biết (Lời đầu)

Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
LỜI ĐẦU

André Maurois (1885 - 1967) là nhà văn lớn Pháp, tên thật là Emile Herzog. Viện sĩ trong Viện Hàn lâm Pháp.

Ông xuất thân trong một gia đình công nghiệp ở Alsaca. Khi còn ở ghế nhà trường ông là một cao đệ của giáo sư kiêm triết gia Alaine (1868 - 1951), tốt nghiệp Đại học, ông làm giáo sư triết học. Một thời gian sau ông từ chức về quản lí nhà máy dệt của gia đình và bắt đầu viết từ đó. Trong thế chiến thứ nhất (1914 - 1918), ông làm thông dịch viên trong quân đội Hoàng gia Anh, chiến tranh thế giới lần thứ hai (1939 - 1945), ông sống ở Anh quốc và Hoa Kỳ.